List Wielkopolskiego Kuratora Oświaty na zakończenie roku szkolnego

Szanowni Państwo Dyrektorzy,
Nauczyciele, Wychowawcy i Pracownicy Oświaty,
Drodzy Rodzice,
Drogie Dzieci, Drodzy Uczniowie,

kończy się rok szkolny 2025/2026. Rok, który – jak każda prawdziwa droga – nie był wyłącznie prostym odcinkiem od września do czerwca. Był czasem spotkań, decyzji, pytań, wysiłku, czasem radości i zmęczenia, sukcesów i trudniejszych rozmów. Był rokiem, w którym każdego dnia w wielkopolskich przedszkolach, szkołach i placówkach dokonywała się ta najważniejsza, cicha praca: uczenie się świata, drugiego człowieka i poznawanie samego siebie.

We wrześniu pisałem, że droga edukacji nie zaczyna się w szkole i nie kończy na świadectwie. Dziś, u progu wakacji, ta myśl powraca ze szczególną siłą. Świadectwo, wynik egzaminu, zaświadczenie laureata czy finalisty są istotne, ale nie mieszczą w sobie wszystkich poranków, kiedy trzeba było znaleźć w sobie siłę, wszystkich rozmów po lekcjach, wszystkich prób, które nie od razu kończyły się powodzeniem, ani wszystkich chwil, w których ktoś komuś pomógł, wysłuchał, zauważył, podał rękę.

Ten rok był dla wielkopolskiej edukacji czasem odpowiedzialnej pracy i wielu ważnych działań. Wspólnie wdrażaliśmy kierunki polityki oświatowej państwa, rozmawialiśmy o edukacji zdrowotnej, obywatelskiej, bezpieczeństwie, dobrostanie tak uczniów jak i nauczycieli oraz dyrektorów, aktywności fizycznej, zdrowiu psychicznym i przeciwdziałaniu przemocy. Wspieraliśmy dyrektorów w sprawach organizacyjnych i prawnych, porządkowaliśmy kwestie ważne dla codziennego funkcjonowania szkół, konkursów, olimpiad, stypendiów, rekrutacji i nadzoru pedagogicznego. Towarzyszyliśmy szkołom w nowych zadaniach, ale także w sytuacjach trudnych, wymagających spokoju, rzetelności i uważności.

Szczególnie ważne było dla nas to, aby mówić o szkole nie tylko językiem przepisów, ale także językiem troski. Dlatego w mijającym roku tak mocno wybrzmiewały sprawy ochrony dzieci przed przemocą i hejtem, reagowania na krzywdę, ochrony wizerunku dziecka w internecie, zdrowia psychicznego młodych ludzi, depresji, różnorodności, życzliwości i odpowiedzialności dorosłych za atmosferę, w której dorastają dzieci. Szkoła nie jest jedynie miejscem realizowania podstawy programowej. Szkoła jest przestrzenią, w której dziecko ma prawo czuć się bezpieczne, ważne, wysłuchane i traktowane z szacunkiem.

Dziękuję Dyrektorom szkół, przedszkoli i placówek za codzienne prowadzenie wspólnot, które często wymagają decyzji trudnych, odpowiedzialnych i niewidocznych dla innych. Dziękuję za Państwa konsekwencję, gotowość do rozmowy i za to, że w czasie zmian potrafiliście być oparciem dla nauczycieli, uczniów i rodziców.

Dziękuję Nauczycielom i Wychowawcom za lekcje, ale także za wszystko to, co nie zawsze da się wpisać do dziennika: za cierpliwość, za spojrzenie, które zauważa smutek, za słowo, które dodaje odwagi, za codzienną obecność przy młodym człowieku. To dzięki Państwu szkoła może być miejscem odkrywania talentów, ale także miejscem powrotu do wiary w siebie.

Dziękuję Pracownikom administracji i obsługi za pracę, bez której żadna szkoła i żadne przedszkole nie mogłyby funkcjonować spokojnie i bezpiecznie. Często pozostajecie Państwo w tle, ale to właśnie z tej codziennej, sumiennej pracy wyrasta porządek, bezpieczeństwo i rytm szkolnej wspólnoty.

Dziękuję Rodzicom i Opiekunom za zaufanie, za współpracę, za rozmowy, także te niełatwe. Wychowanie i edukacja dziecka nigdy nie są samotną wędrówką. Potrzebują domu i szkoły, które nie stoją naprzeciwko siebie jak przeciwnicy, lecz obok siebie z tym samym celem: dobrem dziecka.

Dziękuję również wszystkim pracownikom Kuratorium Oświaty w Poznaniu i delegatur za rzetelną, odpowiedzialną pracę, za wspieranie szkół, reagowanie na potrzeby środowiska oświatowego i za budowanie takiego nadzoru pedagogicznego, który łączy wymagania prawa z uważnością na człowieka.

A przede wszystkim dziękuję Wam, Drogie Dzieci i Drodzy Uczniowie.
Dziękuję przedszkolakom za ciekawość świata, za pytania, które potrafią zatrzymać dorosłych w pół kroku, za radość, która przypomina, że uczenie zaczyna się od zachwytu.

Dziękuję uczniom szkół podstawowych za codzienny wysiłek, za pierwsze ważne sukcesy, za odwagę mierzenia się z tym, co nowe, za przyjaźnie, które uczą odpowiedzialności i za marzenia, które dopiero szukają swojego języka.

Dziękuję uczennicom i uczniom szkół ponadpodstawowych za dojrzałość, za pytania o przyszłość, za niepokój, który często jest znakiem myślenia, za samodzielność, za głos młodego pokolenia, którego my, dorośli, powinniśmy słuchać z większą uważnością.

Szanowni Państwo,
wakacje nie są nagrodą za dobre oceny. Nie są przywilejem tych, którym wszystko się udało. Nie są też czasem, który trzeba natychmiast wypełnić kolejnymi obowiązkami, planami, nadrabianiem zaległości i udowadnianiem własnej wartości. Wakacje są prawem dziecka do odpoczynku. I to prawo dotyczy każdego dziecka: od przedszkola po szkołę ponadpodstawową. Dotyczy tych, którzy kończą rok z czerwonym paskiem i tych, którym było trudno. Dotyczy tych, którzy zdali egzaminy z poczuciem satysfakcji i tych, którzy potrzebują jeszcze odzyskać spokój. Dotyczy dzieci głośnych i cichych, odważnych i niepewnych, zawsze przygotowanych i tych, które w tym roku wielokrotnie zaczynały od nowa.

Każde dziecko ma prawo odpocząć od porannego pośpiechu, od ocen, sprawdzianów, porównań i oczekiwań. Ma prawo do snu, zabawy, nudy, rozmowy, ruchu, ciszy, przyrody, bycia z bliskimi i bycia samemu ze sobą. Ma prawo do wakacji, które nie są kolejnym projektem do wykonania, ale czasem odzyskiwania sił. Oczywiście, są sytuacje, w których trzeba coś nadrobić, pomóc, wesprzeć, spokojnie przygotować się do kolejnego etapu. Ale nawet wtedy dziecko nie może mieć poczucia, że wakacje są tylko przedłużeniem szkolnego wysiłku. Odpoczynek nie jest lenistwem, stratą czasu ani brakiem ambicji. Jest warunkiem zdrowia, równowagi i dobrego rozwoju.

Życzę więc wszystkim dzieciom i młodym ludziom wakacji bezpiecznych, spokojnych i prawdziwie wolnych. Takich, w których można złapać oddech, poczuć słońce, zapomnieć na chwilę o planie lekcji, przeczytać coś tylko dla siebie albo nie czytać nic, spotkać przyjaciół, pobyć z rodziną, odkryć nowe miejsca albo po prostu nacieszyć się domem, najbliższym otoczeniem.

Państwu – Dyrektorom, Nauczycielom, Wychowawcom, Rodzicom, Pracownikom szkół, przedszkoli, placówek i instytucji oświatowych – życzę odpoczynku, który przynosi ukojenie, zwyczajnej obecności drugiego człowieka. Życzę czasu bez pośpiechu, bez ciągłego napięcia, bez konieczności natychmiastowego reagowania. Życzę chwil, w których będzie można przypomnieć sobie, że za każdym wykonanym obowiązkiem stał sens, a za każdym wysiłkiem konkretne dziecko, konkretny człowiek i konkretna historia. Odpocznijcie, zregenerujcie siły, bo troska o innych wymaga zadbania również o siebie.

Niech te wakacje będą czasem wdzięczności za to, co udało się zrobić, ale też czasem łagodności wobec tego, czego nie udało się dokończyć. Szkoła jest drogą. We wrześniu znów na nią wrócimy, bogatsi o doświadczenie tego roku, być może spokojniejsi, może odważniejsi, na pewno potrzebni sobie nawzajem.

Z wyrazami szacunku i serdeczności
Wielkopolski Kurator Oświaty
dr Igor Marek Bykowski